{"id":457,"date":"2025-01-01T11:40:47","date_gmt":"2025-01-01T11:40:47","guid":{"rendered":"https:\/\/freshturkiyemagazine.com\/?p=457"},"modified":"2025-01-04T19:54:27","modified_gmt":"2025-01-04T19:54:27","slug":"turkiye-tarimsal-uretiminde-sorunlar-ve-cozumlere-farkli-bakis-acilari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/freshturkiyemagazine.com\/index.php\/2025\/01\/01\/turkiye-tarimsal-uretiminde-sorunlar-ve-cozumlere-farkli-bakis-acilari\/","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye Tar\u0131msal \u00dcretiminde Sorunlar ve \u00c7\u00f6z\u00fcmlere Farkl\u0131 Bak\u0131\u015f A\u00e7\u0131lar\u0131"},"content":{"rendered":"

D\u00fcnyada tar\u0131msal has\u0131lada 10 uncu s\u0131rada yer alan T\u00fcrkiye\u2019nin \u00fcretimde bir\u00e7ok sorununu herkes dile getirmektedir.<\/p>\n

\u00dcretici kanad\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda sorunlar\u0131 s\u0131n\u0131flayacak olursak; girdilerin maliyeti ve kullan\u0131m\u0131, zaman zaman \u00fcr\u00fcn fiyatlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, verim d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve m\u00fccadelede ya\u015fanan problemler olarak s\u0131n\u0131fland\u0131rabiliriz. \u00dcretici de olu\u015fan sorunlar\u0131n yans\u0131malar\u0131 olarak da t\u00fcketici kanad\u0131nda y\u00fcksek fiyatlar ve pestisit nedenli sa\u011fl\u0131ks\u0131z sorunlar olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n

Burada sorunlar\u0131 bir\u00e7o\u011fumuz kolayca dile getirebilmekte ve bir\u00e7ok oturumda veya medyada bu sorunlar konu\u015fulmaktad\u0131r. Ancak ana problemimiz bu sorunlar de\u011fil sorunlara y\u00f6nelik temel neden analizi yap\u0131lamamas\u0131 ve par\u00e7a par\u00e7a analizlerle ge\u00e7ici \u00e7\u00f6z\u00fcmlerle amac\u0131na ula\u015fmayan s\u00fcbvansiyonlar ve destekler verilmesi ile gereksiz \u00e7\u00f6z\u00fcm aray\u0131\u015flar\u0131 s\u00f6z konudur.<\/p>\n

Burada tar\u0131msal \u00fcretimde temel neden analizleri ile \u00e7\u00f6z\u00fcmlere farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 ile yakla\u015fmad\u0131k\u00e7a asla \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn gelmeyece\u011fini kesindir. \u00dcretici kanad\u0131nda sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zecek olursak zaten t\u00fcketici kanad\u0131nda sorunlar birlikte \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f olacakt\u0131r. Var olan probleme yakla\u015f\u0131m ve \u00e7\u00f6z\u00fcmlerimi a\u015fa\u011f\u0131da s\u0131ras\u0131 ile dile getirecek olursam;<\/p>\n

1-Girdi maliyetleri:<\/span> Biz T\u00fcrkiye\u2019de \u00e7ok y\u00fcksek fiyatl\u0131 g\u00fcbreler ve ila\u00e7lar kullan\u0131yoruz. Kimyasal hammaddenin \u00e7o\u011fu yurt d\u0131\u015f\u0131 k\u00f6kenli gelmektedir. Yurt d\u0131\u015f\u0131ndan ithal teknolojik g\u00fcbreler \u00e7ok daha pahal\u0131 iken, T\u00fcrkiye\u2019de birle\u015ftirme yap\u0131l\u0131r ya da s\u0131v\u0131 g\u00fcbrelere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclerek elde edilen g\u00fcbrelerde hem ucuz de\u011fil hem de g\u00fcvenilir olarak kullan\u0131lamamaktad\u0131r. Fayda maliyet analizleri her dem tart\u0131\u015f\u0131lan bir konudur.<\/p>\n

2- Bitki beslemede ve tek y\u00f6nl\u00fc mineral (makro, mikro kimyasal g\u00fcbreler kullan\u0131lmaktad\u0131r.) topraklar\u0131n verimsizle\u015ftirilmesinde en ba\u015f rol\u00fc oynamaktad\u0131r. Bu besleme her y\u0131l daha fazla inorganik g\u00fcbre kullan\u0131lmas\u0131 yan\u0131nda verim d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve \u00f6zellikle periyodisite sorunlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. M\u00fccadelede de b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f m\u00fccadele teknik talimatlar\u0131na uyulmamaktad\u0131r. Bu da her ge\u00e7en g\u00fcn daha ba\u015fka sorunlar\u0131 bir araya getirmekte i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lmaz bir \u015fekle b\u00fcr\u00fcnmektedir. Gereksiz ve ruhsats\u0131z pestisit kullan\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne kullan\u0131m nedenini analiz edip \u00e7\u00f6z\u00fcm getirilmedi\u011fi i\u00e7in ge\u00e7ilememektedir.<\/p>\n

3-Periyodisite sorunu ve verim d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fckleri nedenli fiyatlar ciddi dalgalanmaktad\u0131r. Bir y\u0131l \u00e7ok, bir y\u0131l az \u00fcr\u00fcnle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmakta bu da \u00fcretim, t\u00fcketim dengesini bozmaktad\u0131r. \u00dcretici \u00e7ok y\u0131l\u0131nda fiyattan \u015fikayet\u00e7i az y\u0131l\u0131nda da t\u00fcketici \u015fikayet\u00e7i olmaktad\u0131r.<\/p>\n

4-Su sorunu:<\/span> Su sorunu ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir sorun olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Baz\u0131 yerlerde \u00e7\u00f6z\u00fclemeyecek kadar b\u00fcy\u00fck, baz\u0131 yerlerde de \u00f6rne\u011fin Antalya gibi biriktirilebildi\u011fi kadar biriktirilip sulamada s\u0131k\u0131nt\u0131 ya\u015fayan yerlerde bu sorun yoktur. Antalya b\u00f6lgesi gibi verimli yerlerde biriken suyun denize d\u00f6k\u00fclmesi yerine ba\u015fka anlay\u0131\u015flarla kazanabilece\u011fimiz sular var o y\u00fczden bu konuyu uzmanlar\u0131na b\u0131rak\u0131yorum.<\/p>\n

Sonu\u00e7 olarak bu yap\u0131sal problemlerin en alt\u0131nda yer alan en b\u00fcy\u00fck nedene bakacak olursak disiplinler aras\u0131 ileti\u015fim olmay\u0131\u015f\u0131 ve kamu kurulu\u015flar\u0131n\u0131n etkin entegrasyonda olmay\u0131\u015f\u0131 yatmaktad\u0131r.<\/p>\n

Burada disiplinlerden kast\u0131m, ba\u015fta ziraat fak\u00fcltelerinde \u00e7ok ciddi inovasyon eksiklikleriyle kimya, biyoloji, biyokimya, molek\u00fcler biyoloji ve genetik dallar\u0131n\u0131n birbirleri ile tar\u0131msal gidiler (g\u00fcbre ve ila\u00e7lar) konusunda hi\u00e7bir entegrasyon ve i\u015f birli\u011finin olmamas\u0131 ve bu i\u015fin neredeyse tamam\u0131 ile \u00f6zel sekt\u00f6r inovasyonlar\u0131na b\u0131rak\u0131lmas\u0131 bu nedenle de geli\u015fimin \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131 s\u00f6z konusudur.<\/p>\n

\u0130\u015fte t\u00fcm bu sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in \u00f6nerilerimi belirtmek isterim;<\/p>\n

E\u011e\u0130T\u0130MDE \u0130NOVASYON:<\/span><\/strong><\/p>\n

\u00c7ok acilen \u00fcniversitelerde fen fak\u00fcltelerinde tar\u0131msal girdiler inovasyon ve entegrasyon birimi kurulmal\u0131d\u0131r. Ve burada \u00f6nce var olan girdilere muadil kimyasallar yap\u0131lmal\u0131 sonra da daha iyi inovasyonlar te\u015fvik edilmelidir. \u00dcniversitelere bu konuda g\u00f6rev getirilmelidir. Gerekirse bu birimler ODT\u00dc gibi teknik ve \u00fcst d\u00fczey e\u011fitim verilen \u00fcniversitelerde yap\u0131lmal\u0131 ve buna t\u00fcm T\u00fcrkiye \u00fcniversiteleri entegre edilmelidir.<\/p>\n

KAMU KURULU\u015eLARI VE G\u00d6REV SORUMLULUKLARI:<\/strong> <\/span><\/p>\n

Tar\u0131msal \u00fcretim yap\u0131lan her yerin belediyelerinde at\u0131k d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm \u00fcniteleri kurulmal\u0131d\u0131r. Her il\u00e7e belediyesine b\u00fct\u00e7e sa\u011flan\u0131p at\u0131klardan kompost \u00fcretimi zorunlu hale getirilmelidir.<\/p>\n

– Tar\u0131msal \u00fcretim yap\u0131lan her belediyenin gerek halka s\u00fcbvansiyonla yapt\u0131raca\u011f\u0131 ya da kendi yapaca\u011f\u0131 hayvanc\u0131l\u0131k tesisleri kurulmal\u0131. Et ve s\u00fct \u00fcretimi bu y\u00f6nle istenirse halka destekle, istenmiyorsa bizzat belediyenin kendi b\u00fcnyesinde olu\u015fturaca\u011f\u0131 tesis \u015feklindeki olu\u015fumlar\u0131 ile yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Burada hayvansal \u00fcretim yap\u0131l\u0131rken hayvanlardan \u00e7\u0131kan at\u0131klar ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p de\u011ferli organik g\u00fcbre olarak \u00fcretilmelidir. Bu sayede elde edilen organik g\u00fcbreler \u00fcreticiye \u00e7ift\u00e7i kay\u0131t sistemlerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bedelsiz olarak sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

– \u015eu anda ciddi sorumluluk \u00fcstelenen bayiler, yar\u0131 kamu kurulu\u015fu stat\u00fcs\u00fcne \u00e7evrilmelidir. (Tar\u0131m kredi kooperatifleri \u015fekli geli\u015ftirilmelidir.) Ve bu bayiler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile tar\u0131msal dan\u0131\u015fmanl\u0131k ve ila\u00e7 g\u00fcbreler \u00fcretime sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Bayilerin ticari kayg\u0131lar\u0131 olmadan bu g\u00f6revi ifa etmeleri sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Burada devletin kontrol\u00fcnde sa\u011flanan girdiler denetlenerek bu bayilerde yer almal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Bayiler ilgili bulunduklar\u0131 il\u00e7edeki t\u00fcm bitki \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcme h\u00e2kim olarak yap\u0131land\u0131r\u0131lmal\u0131 ve burada ki bitkilerle ilgili t\u00fcm geli\u015fim de\u011fi\u015fimlere hakim olacak \u015fekilde e\u011fitilmi\u015f ve sorumluluk alabilecek \u015fekilde ilerlenmelidir.<\/p>\n

\u00d6ncelikle fayda maliyet analizinde en iyi \u00fcr\u00fcnler kullan\u0131lmal\u0131, sonraki a\u015famada t\u00fcm bu \u00fcr\u00fcnlerin her \u015fehirde \u00fcretim fabrikalar\u0131 kurulmal\u0131 ve g\u00f6rev sorumluluklar\u0131 \u015fehir belediyelerine, geli\u015fim inovasyon ve insan kaynaklar\u0131 k\u0131s\u0131mlarda \u00fcniversiteler \u00fcst\u00fc birime verilmelidir.<\/p>\n

Bu sayede t\u00fcm girdiler ve denetim kamu kontrol\u00fcne ge\u00e7mi\u015f olacak hem kalite hem fiyatland\u0131rma da sa\u011flanm\u0131\u015f olacak.<\/p>\n

Sonraki konu ise bitki beslemede b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f teknik m\u00fccadele yan\u0131nda, b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f teknik besleme olarak hayata ge\u00e7ip uygulanacakt\u0131r. \u0130\u015fte o zaman beslemede de korumada da teknik ve bilin\u00e7li g\u00fcvenli yakla\u015f\u0131mlar ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r bununla beraber toprak rehabilitasyonu sa\u011flanacakt\u0131r.<\/p>\n

Bu sayede \u00e7ift\u00e7i s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir tar\u0131m uygulamalar\u0131na ge\u00e7irilmi\u015f olacakt\u0131r. Bu entegre organomineral, mikrobiyal besleme diyece\u011fimiz bir entegre besleme ile g\u00fcvenli girdileri \u00a0do\u011fru zamanda kullanarak do\u011fru \u00e7\u0131kt\u0131y\u0131 elde edecektir.<\/p>\n

Pazar da fiyat olu\u015fumu ve \u00fcr\u00fcn planlama:<\/span><\/strong><\/p>\n

Detayda bahsedince daha kolay anla\u015f\u0131lacak bu uygulamalardan sonra verim kay\u0131plar\u0131 azalacak, periyodisite azalt\u0131lacakt\u0131r. Buna iyi bir planlama ile do\u011fru yere do\u011fru ekim planlamas\u0131 da yapt\u0131r\u0131l\u0131nca bu sorun iyice azalacakt\u0131r. \u00d6rne\u011fin mayer limon yerine ba\u015fka bir \u00fcr\u00fcn a\u015f\u0131latt\u0131rmak ve araya dikimlerle, a\u011fa\u00e7lar bile \u00e7ok kay\u0131p olmadan ba\u015fka bah\u00e7elere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilir. Tarla domatesi, patatesi, so\u011fan\u0131 planlamas\u0131 \u00e7ok kolay yap\u0131labilecek \u00fcr\u00fcnlerdir.<\/p>\n

Bu planlamalara ra\u011fmen yine fazla bir arz var ise bunlar\u0131 da tar\u0131ma dayal\u0131 sanayide gelecek sene i\u00e7in paketlemek ve ihra\u00e7 \u00fcr\u00fcnleri olu\u015fturmak \u00e7ok m\u00fcmk\u00fcn. Meyvelerde kuru \u00fcr\u00fcnler, meyvelere protein eklenerek y\u00fcksek proteinli g\u0131dalar olu\u015fturulabilir.<\/p>\n

T\u00fcm bu s\u00fcre\u00e7lere sahada bizzat tan\u0131kl\u0131k etmi\u015f, tar\u0131m ekonomisini, kamu otoritesinin sorumluluklar\u0131n\u0131, bayilerin faaliyetlerini ve \u00e7ift\u00e7ilerin davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 yak\u0131ndan bilen biri olarak, bu \u00f6nerilerin uygulanabilirli\u011finden eminim. Uygulanabilirli\u011fini ve detaylar\u0131n\u0131 sayfalarca a\u00e7\u0131klayarak somut \u00f6rneklerle destekleyebilirim.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

D\u00fcnyada tar\u0131msal has\u0131lada 10 uncu s\u0131rada yer alan T\u00fcrkiye\u2019nin \u00fcretimde bir\u00e7ok sorununu herkes dile getirmektedir. \u00dcretici kanad\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda sorunlar\u0131 s\u0131n\u0131flayacak olursak; girdilerin maliyeti ve kullan\u0131m\u0131, zaman zaman \u00fcr\u00fcn fiyatlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, verim d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve m\u00fccadelede ya\u015fanan problemler olarak s\u0131n\u0131fland\u0131rabiliriz. \u00dcretici de olu\u015fan sorunlar\u0131n yans\u0131malar\u0131 olarak da t\u00fcketici kanad\u0131nda y\u00fcksek fiyatlar ve pestisit nedenli sa\u011fl\u0131ks\u0131z sorunlar olarak […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":458,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[99],"tags":[],"ppma_author":[133],"class_list":["post-457","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-4-sayi"],"jetpack_publicize_connections":[],"authors":[{"term_id":133,"user_id":0,"is_guest":1,"slug":"ali-madran","display_name":"Ali MADRAN","avatar_url":{"url":"https:\/\/freshturkiyemagazine.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG_3445-copy-copy.jpg","url2x":"https:\/\/freshturkiyemagazine.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG_3445-copy-copy.jpg"},"author_category":"","first_name":"","last_name":"","user_url":"","job_title":"\u00c7ekok G\u0131da San. ve Tic. A\u015e. Trade Director","description":""}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/freshturkiyemagazine.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/457","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/freshturkiyemagazine.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/freshturkiyemagazine.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/freshturkiyemagazine.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/freshturkiyemagazine.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=457"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/freshturkiyemagazine.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/457\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":754,"href":"https:\/\/freshturkiyemagazine.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/457\/revisions\/754"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/freshturkiyemagazine.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/458"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/freshturkiyemagazine.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=457"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/freshturkiyemagazine.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=457"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/freshturkiyemagazine.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=457"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/freshturkiyemagazine.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=457"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}